Trong bối cảnh toàn cầu hóa và cạnh tranh ngày càng gay gắt, việc áp dụng tiêu chuẩn trong quản lý và phát triển quốc gia trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Bộ trưởng Khoa học và Công nghệ Nguyễn Mạnh Hùng đã nhấn mạnh rằng, để một quốc gia có thể phát triển bền vững, việc sử dụng tiêu chuẩn làm kim chỉ nam là điều không thể thiếu.
Buổi làm việc của Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng với Ủy ban Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Quốc gia vào sáng 28/3 đã kéo dài gần sáu giờ đồng hồ. Tại đây, Bộ trưởng cùng các Thứ trưởng và cán bộ của Ủy ban đã thảo luận sâu về các khái niệm cơ bản như “tiêu chuẩn”, “đo lường” và “chất lượng”. Qua đó, họ đã đề ra những mục tiêu và phương pháp mới nhằm thúc đẩy sự phát triển mạnh mẽ hơn trong tương lai.
“Để xác định hướng đi cho sự phát triển của quốc gia, tiêu chuẩn cần phải dẫn dắt. Điều này có nghĩa là tiêu chuẩn phải được xây dựng một cách ổn định, toàn diện và bao quát tất cả các lĩnh vực như chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội và môi trường. Đây là một nhiệm vụ lớn lao mà chúng ta cần phải thực hiện”, Bộ trưởng nhấn mạnh.
Dẫn dắt sự phát triển thông qua tiêu chuẩn
Ông Hà Minh Hiệp, quyền Chủ tịch Ủy ban, đã chỉ ra rằng Việt Nam đã đạt được nhiều thành tựu trong lĩnh vực tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng. Chỉ số Hạ tầng Chất lượng NQI của Việt Nam đã đứng thứ 42 trong số 155 quốc gia vào năm 2024. Theo các báo cáo từ các tổ chức tiêu chuẩn quốc tế như OECD và ISO, lĩnh vực này đóng góp khoảng 0,5-2% vào GDP của các quốc gia, tương đương với hàng tỷ USD cho nền kinh tế Việt Nam.
Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng đã ghi nhận những đóng góp của Ủy ban trong suốt hơn 60 năm qua và nhấn mạnh rằng hoạt động của Ủy ban cần duy trì các yếu tố cốt lõi. Tiêu chuẩn không chỉ là những yêu cầu mà còn là yếu tố dẫn đường; đo lường là công cụ để đánh giá sự tuân thủ; và quản lý chất lượng là việc thực thi các tiêu chuẩn đó.
Để thực hiện được điều này, Bộ trưởng cho rằng ba chức năng chính của Ủy ban cần phải tạo thành một vòng tròn khép kín, liên kết chặt chẽ với quy trình “do-check-act” của các doanh nghiệp. Quy chuẩn sẽ là “sàn” để các tổ chức, doanh nghiệp thực hiện theo. Khi sản phẩm ra thị trường, cần có sự đo lường để đánh giá, từ đó cải tiến và nâng cao chất lượng. “Quá trình này sẽ tạo ra một vòng tròn khép kín và cải tiến liên tục”, Bộ trưởng nhấn mạnh.
Ông cũng chỉ ra rằng nhiều tổ chức và doanh nghiệp hiện nay vẫn còn tâm lý không coi trọng số liệu, mà thường dựa vào cảm tính. Do đó, Ủy ban cần phải đóng góp tích cực hơn vào việc thay đổi tư duy này. “Cần xây dựng văn hóa ra quyết định dựa trên dữ liệu”, ông nhấn mạnh, “đo lường để đưa ra quyết định chính xác, từ đó cải tiến và nâng cao chất lượng sản phẩm, dịch vụ”.
“Các tổ chức, doanh nghiệp cần nhận thức rằng tiêu chuẩn, đo lường và chất lượng không chỉ là chi phí tuân thủ mà còn là cách để họ phát triển. Nếu họ hiểu rằng điều này có lợi cho mình, họ sẽ tự nguyện thực hiện”, Bộ trưởng nói. Ông cũng nhấn mạnh rằng chất lượng là yếu tố then chốt giúp doanh nghiệp phát triển bền vững, từ đó góp phần vào sự phát triển chung của quốc gia và bảo vệ quyền lợi của người dân.
Áp dụng quy chuẩn vào quản trị quốc gia
Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng đã nhấn mạnh rằng cần phải áp dụng quy chuẩn kỹ thuật vào quản trị quốc gia, thay đổi tư duy rằng “quy chuẩn kỹ thuật chỉ dành cho hàng hóa”. Ông cho rằng việc này sẽ giúp quản trị có định lượng và có chỉ tiêu đo lường rõ ràng.
Việc áp dụng quy chuẩn vào quản trị quốc gia không chỉ giúp tăng cường khả năng quản lý mà còn nâng cao năng lực cạnh tranh của quốc gia. “Đây là một bước đi quan trọng để đưa Việt Nam đến những tầm cao mới”, ông nhấn mạnh.
Trong bối cảnh Việt Nam đang hướng tới mục tiêu tăng trưởng hai con số, Bộ trưởng đã giao cho Ủy ban tham gia vào việc nâng cao chất lượng cuộc sống cho người dân, tinh gọn bộ máy, phát triển năng lượng xanh và giải quyết ô nhiễm môi trường.
Ông cũng yêu cầu Ủy ban cần phải tự xây dựng tiêu chuẩn cho chính mình, đẩy mạnh chuyển đổi số và ứng dụng công nghệ mới như AI để giảm tải công việc cho cán bộ, nhân viên, đồng thời dám nhận những nhiệm vụ lớn hơn.
“Tiêu chuẩn là để dẫn đường. Một quốc gia muốn đi tới đâu thì cần sử dụng tiêu chuẩn để dẫn dắt quốc gia tới đó”, ông khẳng định.
Lưu Quý